باید ساختارها را اصلاح کنیم؛ تاجرنیا: آینده فوتبال ایران با تغییر افراد ساخته نمیشود
رئیس هفتمین کنگره بینالمللی فوتبال کلینیک گفت: «فوتبال ایران بیش از آنکه با فقر استعداد مواجه باشد، با فقر ساختار مواجه است»
به گزارش سایت رسمی باشگاه استقلال، دکتر علی تاجرنیا در سخنرانی خود با موضوع «آینده فوتبال ایران» اصلاح ساختارهای حکمرانی، تخصصگرایی در مدیریت، توسعه فوتبال پایه و آکادمیها، اقتصاد پایدار باشگاهها، بهرهگیری از دانش و فناوری، توجه به جایگاه هواداران و رسانه و تقویت کارکردهای اجتماعی و فرهنگی فوتبال را از مهمترین الزامات توسعه فوتبال ایران دانست.
رئیس هیئتمدیره باشگاه استقلال در ابتدای سخنان خود با طرح این پرسش که «اگر ده سال دیگر دوباره در همین سالن جمع شویم، فوتبال ایران چه تغییری کرده است؟» گفت: «وقتی از آینده فوتبال ایران سخن میگوییم، نباید تنها به نتایج تیم ملی، قهرمانی باشگاهها یا ساخت چند ورزشگاه فکر کنیم. آینده فوتبال به این بستگی دارد که چه ساختارهایی ایجاد کردهایم، چه کسانی و با چه صلاحیتی فوتبال را اداره میکنند، باشگاهها چگونه درآمد کسب میکنند، استعدادها چگونه شناسایی و پرورش داده میشوند، هواداران چه جایگاهی دارند و تصمیمات تا چه اندازه بر قانون، علم و برنامه استوار هستند.»
وی افزود: «آینده فوتبال اتفاقی نیست که منتظر وقوع آن باشیم؛ آینده محصول تصمیمهایی است که امروز میگیریم.»
فاصله ظرفیتهای بزرگ با ساختارهای موجود
تاجرنیا با اشاره به ظرفیتهای گسترده فوتبال کشور اظهار کرد: «فوتبال ایران از هواداران میلیونی، استعدادهای فراوان، باشگاههای ریشهدار، پیشینه تاریخی، متخصصان و دانشگاهیان توانمند و بازار بزرگ اجتماعی و اقتصادی برخوردار است، اما خروجی فوتبال ما هنوز متناسب با این ظرفیتها نیست.»
او اضافه کرد: «مسئله اصلی فوتبال ایران کمبود استعداد و علاقه نیست، بلکه فاصله میان ظرفیتهای بزرگ فوتبال ایران و کیفیت ساختارهایی است که باید این ظرفیتها را به موفقیت پایدار تبدیل کنند.»
رئیس کنگره فوتبال کلینیک تأکید کرد: «فوتبال ایران بیش از آنکه با فقر استعداد مواجه باشد، با فقر ساختار مواجه است. در بخشهایی از فوتبال ما هنوز ساختار ضعیفتر از فرد، تصمیم مقطعی قویتر از برنامه و هیجان قویتر از فرآیند حرفهای است.»
قواعد باید از افراد قدرتمندتر باشند
تاجرنیا یکی از مهمترین الزامات آینده فوتبال ایران را اصلاح نظام حکمرانی دانست و گفت: «سالهاست که در مواجهه با مشکلات، افراد را تغییر میدهیم. مدیر، مربی و بازیکن تغییر میکنند و گاهی داور بهعنوان عامل اصلی یک ناکامی معرفی میشود، اما اگر ساختاری که مشکل را ایجاد میکند اصلاح نشود، همان مسائل با افراد جدید دوباره تکرار خواهند شد.»
وی افزود: «در یک نظام حرفهای باید مرز میان مالکیت، سیاستگذاری، تنظیمگری، نظارت و مدیریت اجرایی روشن باشد. مدیر باید متناسب با مسئولیتی که دارد اختیار داشته باشد و در مقابل، نسبت به نتایج تصمیمات خود پاسخگو باشد.»
تاجرنیا اظهار کرد: «فوتبال ایران زمانی حرفهای میشود که قواعد از افراد قدرتمندتر، نهادها از مدیران ماندگارتر و برنامهها از دورههای مدیریتی طولانیتر باشند.»
به گفته وی، فوتبال ایران نیازمند برنامهای بلندمدت است که با تغییر مدیران دچار تغییرات بنیادین نشود و شاخصهای مشخص و قابل اندازهگیری برای ارزیابی پیشرفت آن وجود داشته باشد.
فوتبال حرفهای را نمیتوان با مدیریت غیرحرفهای اداره کرد
سرپرست مدیرعاملی باشگاه استقلال در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت تخصصگرایی در مدیریت فوتبال تأکید کرد و گفت: «مدیریت یک باشگاه حرفهای امروز تنها به شناخت فوتبال محدود نمیشود. مدیر فوتبال باید اقتصاد، حقوق، رسانه، بازاریابی، فناوری، منابع انسانی و روابط بینالملل را بشناسد و مهمتر از آن، بتواند متخصصان این حوزهها را در یک ساختار حرفهای به کار گیرد.»
وی آموزش و احراز صلاحیت حرفهای مدیران را از ضرورتهای فوتبال آینده دانست و افزود: «همانگونه که برای مربیگری و داوری نیازمند آموزش و صلاحیت حرفهای هستیم، مدیریت فوتبال نیز نمیتواند از این قاعده مستثنی باشد.»
به گفته تاجرنیا، استفاده ناکافی از نیروهای متخصص و فراهم نبودن مسیر مناسب برای حضور و اثرگذاری نخبگان، علاوه بر کاهش کیفیت مدیریت، میتواند به از دست رفتن بخشی از سرمایه انسانی فوتبال کشور منجر شود.
آینده فوتبال در تیم بزرگسالان ساخته نمیشود
تاجرنیا با تأکید ویژه بر فوتبال پایه و آکادمیها گفت: «یکی از اشتباهات رایج این است که آینده فوتبال را در تیم ملی یا تیم بزرگسالان باشگاهها جستوجو میکنیم، در حالی که در آنجا محصول یک فرآیند را مشاهده میکنیم.»
وی افزود: «آینده فوتبال سالها پیش از یک مسابقه بزرگ، در زمینهای تمرین، مدارس فوتبال و آکادمیها ساخته میشود.»
رئیس کنگره فوتبال کلینیک خواستار ایجاد نظام ملی و منسجم استعدادیابی شد و گفت: «استعداد یک نوجوان نباید به محل تولد، توان مالی خانواده یا ارتباطات او وابسته باشد. فوتبال ایران باید قادر باشد استعداد را در هر نقطه کشور شناسایی و برای رشد آن مسیر مشخصی ایجاد کند.»
وی همچنین بر ضرورت ارتباط سازمانیافته میان آکادمی باشگاهها و تیمهای ملی، استانداردسازی آکادمیها و سرمایهگذاری مستمر باشگاهها در فوتبال پایه تأکید کرد.
فوتبال آینده، فوتبال دانش و داده است
تاجرنیا با اشاره به تحولات سریع فوتبال جهان گفت: «پزشکی ورزشی، روانشناسی، علم تمرین، تحلیل داده، هوش مصنوعی، حقوق، اقتصاد و علوم اجتماعی دیگر حوزههایی در حاشیه فوتبال نیستند؛ این دانشها بخشی از فوتبال حرفهای امروز هستند.»
وی افزود: «تصمیمگیری در زمینه استعدادیابی، جذب بازیکن، طراحی تمرین، پیشگیری از آسیب و ارزیابی عملکرد باید بیش از گذشته از داده و دانش علمی بهره بگیرد.»
تاجرنیا در عین حال تأکید کرد: «فناوری قرار نیست جای مربی یا مدیر را بگیرد؛ فناوری باید احتمال تصمیم اشتباه آنها را کاهش دهد. آینده متعلق به تلفیق تجربه انسانی با علم، داده و فناوری است.»
وی همچنین سلامت جسم و روان بازیکنان را بخشی از همین نگاه علمی دانست و تأکید کرد هیچ نتیجهای نباید بر سلامت و آینده حرفهای ورزشکار مقدم شود.
باشگاه باید از مجموعه هزینهکننده به سازمانی مولد تبدیل شود
تاجرنیا یکی دیگر از چالشهای اساسی فوتبال ایران را اقتصاد باشگاهها عنوان کرد و اظهار کرد: «نمیتوان از فوتبال حرفهای سخن گفت اما باشگاهها برای تأمین هزینههای جاری خود دائماً به منابع مالکان وابسته باشند.»
وی حقوق پخش، درآمد روز مسابقه، تبلیغات، محصولات رسمی، داراییهای دیجیتال، برند و ظرفیت اقتصادی ورزشگاهها را از منابع طبیعی درآمد باشگاههای حرفهای دانست و افزود: «استقلال مدیریتی بدون استقلال و پایداری اقتصادی بسیار دشوار است.»
تاجرنیا گفت: «باشگاه آیندهنگر باید علاوه بر تیمداری، یک سازمان حرفهای، شفاف و مولد باشد و بخشی از منابع خود را به داراییهایی اختصاص دهد که برای نسلهای بعدی باشگاه نیز ارزش ایجاد کنند؛ از آکادمی و زیرساخت گرفته تا برند و فناوری.»
هوادار حق مطالبه دارد، اما مدیریت باید حرفهای باشد
رئیس کنگره فوتبال کلینیک در ادامه به جایگاه هواداران پرداخت و گفت: «شاید بزرگترین دارایی فوتبال ایران میلیونها انسانی باشند که با تیمهای خود رابطهای عاطفی دارند. هوادار صرفاً خریدار بلیت یا دنبالکننده یک صفحه مجازی نیست؛ او بخشی از هویت و سرمایه اجتماعی باشگاه است.»
وی تأکید کرد باشگاهها باید سازوکارهای واقعی برای گفتوگو با هواداران و شنیدن مطالبات آنان ایجاد کنند.
تاجرنیا در عین حال گفت: «مطالبهگری حق هوادار است؛ هوادار حق دارد سؤال کند، اعتراض کند و پاسخ بخواهد، اما تصمیمات تخصصی فنی و مدیریتی باید در ساختارهای حرفهای و توسط کسانی اتخاذ شود که مسئولیت و پاسخگویی آن تصمیم را نیز برعهده دارند.»
وی چنددستگی هواداران حول افراد، مدیران، مربیان یا پیشکسوتان را نیز از مسائلی دانست که میتواند هویت و انسجام باشگاه را تحت تأثیر قرار دهد.
رسانه دیگر فقط تلویزیون نیست
تاجرنیا با اشاره به تحول الگوی مصرف رسانهای گفت: «فوتبال آینده بدون درک تحولات رسانهای قابل تصور نیست. تلویزیون همچنان رسانهای اثرگذار است، اما دیگر تنها بازیگر این عرصه نیست.»
وی افزود: «امروز باشگاه، بازیکن و حتی هوادار میتواند خود یک رسانه باشد و نسل جدید بخش مهمی از محتوای فوتبالی را از تلفن همراه، شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای دیجیتال دریافت میکند.»
علی تاجرنیا بر ضرورت حرکت از برنامهسازی سنتی به سمت تولید محتوای حرفهای، تخصصی و مخاطبمحور تأکید کرد و گفت: «باشگاهی که این تحول را نادیده بگیرد، تنها بخشی از مخاطبان خود را از دست نمیدهد، بلکه بخشی از آینده برند و اقتصاد خود را نیز از دست خواهد داد.»
وی در عین حال تأکید کرد رسانه حرفهای باید میان خبر، تحلیل و شایعه مرز قائل شود و نهادهای فوتبال نیز با شفافیت و پاسخگویی بیشتر، زمینه شکلگیری شایعات را کاهش دهند.
فناوری داوری بدون آموزش و استقلال کافی نیست
تاجرنیا در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تغییر مستمر قوانین فوتبال گفت: «آشنایی با قوانین جدید نباید تنها به داوران محدود شود؛ مربیان، بازیکنان، مدیران، رسانهها و حتی مخاطبان فوتبال باید نسبت به تغییرات مهم قوانین آگاهی داشته باشند.»
وی فناوری کمکداور ویدئویی را ابزاری برای کاهش خطا دانست، اما تأکید کرد: «VAR به تنهایی عدالت ایجاد نمیکند. کیفیت تجهیزات، آموزش، استاندارد واحد، استقلال داور و نحوه اجرای فناوری است که میزان موفقیت آن را تعیین میکند.»
به گفته وی، خطای انسانی شاید هیچگاه به صفر نرسد، اما حرفهایسازی داوری، فناوری، استقلال و شفافیت میتواند میزان خطا و مهمتر از آن، بیاعتمادی عمومی را کاهش دهد.
فوتبال میتواند به بازسازی امید و سرمایه اجتماعی کمک کند
تاجرنیا در بخش پایانی سخنان خود به ابعاد فرهنگی و اجتماعی فوتبال پرداخت و گفت: «فوتبال در ایران مدتهاست از یک ورزش فراتر رفته و بخشی از زندگی جمعی و هویت اجتماعی شده است.»
وی افزود: «در جامعهای با تنوع فرهنگی و قومی، فوتبال میتواند زبان مشترک میلیونها انسان باشد و در دوران بحران، فشارهای اقتصادی و تنشهای اجتماعی، فرصتی برای تجربه شادی، تعلق، همبستگی و امید فراهم کند.»
تاجرنیا در عین حال هشدار داد که فوتبال همانقدر که ظرفیت ایجاد همبستگی دارد، در صورت مدیریت نادرست میتواند به عرصهای برای تشدید خشونت، نفرت، شکاف و بیاعتمادی تبدیل شود.
وی تأکید کرد: «مسئولیت مدیر فوتبال فقط ساختن یک تیم برنده نیست. ما فقط مسئول نتیجه تیمها نیستیم؛ مسئول اثری هم هستیم که فوتبال بر جامعه میگذارد.»
رئیس کنگره فوتبال کلینیک همچنین خواستار ایجاد ارتباطی جدیتر میان دانشگاه و بدنه اجرایی فوتبال شد و گفت جامعهشناسی، روانشناسی، فلسفه، فرهنگ و سایر حوزههای علوم انسانی باید در کنار دانش فنی، پزشکی و اقتصادی در شناخت و حل مسائل فوتبال مورد استفاده قرار گیرند.
به جای تکرار تغییر آدمها، ساختارها را تغییر دهیم
تاجرنیا در جمعبندی سخنان خود گفت: «من به آینده فوتبال ایران خوشبینم؛ نه به این دلیل که مشکلات آن را نمیبینم، بلکه به این دلیل که ظرفیتهای آن را میشناسم.»
وی افزود: «فوتبال ایران استعداد، هوادار، باشگاههای ریشهدار، متخصص، دانشگاه، بازار و سرمایه اجتماعی بزرگی دارد و مسئله اصلی، شیوه استفاده از این ظرفیتهاست.»
تاجرنیا تأکید کرد: «آینده فوتبال ایران زمانی متفاوت خواهد شد که قانون بر سلیقه مقدم باشد، تخصص بر رابطه غلبه کند، برنامه جای تصمیمات مقطعی را بگیرد، داده در کنار تجربه قرار گیرد، باشگاه به سازمانی حرفهای و مولد تبدیل شود، آکادمی به اندازه نقلوانتقالات اهمیت پیدا کند، سلامت جسم و روان بازیکن بر نتیجه مقدم باشد، داور از استقلال حرفهای برخوردار باشد، رسانه حرفهای و مسئول باشد، هوادار آگاه و مطالبهگر شناخته شود و زنان و استعدادهای سراسر کشور فرصت واقعی برای حضور و پیشرفت داشته باشند.»
وی در آخر گفت: «سالها تلاش کردهایم مشکلات ساختاری فوتبال را با تغییر افراد حل کنیم. مدیر را عوض کردهایم، مربی را عوض کردهایم، بازیکن را عوض کردهایم و گاهی داور را مقصر دانستهایم؛ اما ساختارها را کمتر تغییر دادهایم. اگر میخواهیم آینده فوتبال ایران با امروز متفاوت باشد، این بار باید به جای تکرار تغییر آدمها، ساختارهایی بسازیم که آدمهای شایسته در آنها بتوانند درست کار کنند. آینده فوتبال ایران از فردا آغاز نمیشود؛ آینده فوتبال ایران از تصمیمهایی آغاز میشود که امروز جرأت میکنیم بگیریم.»
دستهبندیها
دیدگاهتان را با ما به اشتراک بگذارید